2 juni 2026
Schoolreisjes voor steeds meer scholen onbetaalbaar
Schoolreisjes, kampen en excursies dreigen voor steeds meer scholen onbetaalbaar te worden. Vooral scholen met veel leerlingen die opgroeien in armoede worden hard geraakt. Dat blijkt uit de evaluatie van de wet Vrijwillige Ouderbijdrage. Sinds de invoering van de wet stijgt het aantal aanvragen voor schoolactiviteiten bij het Jeugdeducatiefonds explosief. Wij roepen het kabinet op tot extra financiële maatregelen.
Uit de wetsevaluatie, die op 3 juni in de Tweede Kamer wordt behandeld, blijkt dat scholen steeds minder inkomsten ontvangen uit de vrijwillige ouderbijdrage, waaruit schoolreisjes en excursies vaak worden betaald. Voor duizenden kinderen in Nederland dreigt een schoolreisje of excursie daardoor onbereikbaar te worden.
Daarbij zijn de verschillen tussen scholen groot: scholen met rijkere ouders halen aanzienlijk meer geld op dan scholen met veel leerlingen die opgroeien in armoede. Op zes van de tien basisscholen met veel leerlingen uit gezinnen met geldzorgen zijn de inkomsten uit de vrijwillige ouderbijdrage gedaald. Niet omdat ouders niet willen bijdragen, maar omdat zij dat simpelweg niet kunnen.
Dat is zorgelijk, want schoolreisjes en excursies zijn veel meer dan een leuk uitje. Ze vergroten de wereld van kinderen, dragen bij aan hun taalontwikkeling en zorgen voor ervaringen die je niet uit een boek kunt leren. Vooral voor kinderen die buiten school weinig mogelijkheden hebben om hun wijk te verlaten, zijn zulke ervaringen van grote waarde.
Explosieve groei aanvragen
Sinds de invoering van de wet Vrijwillige Ouderbijdrage in 2021 mogen scholen ouders vragen om een vrijwillige financiële bijdrage voor extra activiteiten, zoals schoolreisjes en andere activiteiten buiten het reguliere lesprogramma. Met de wet wilde de overheid kansengelijkheid bevorderen: leerlingen mogen niet worden uitgesloten van activiteiten als hun ouders de bijdrage niet kunnen betalen.
Uit de evaluatie blijkt nu dat de wet ook een keerzijde heeft. Veel scholen zien de inkomsten uit ouderbijdragen teruglopen en moeten daardoor noodgedwongen activiteiten schrappen. Dit terwijl juist leerlingen op deze scholen vaak het meeste baat hebben bij deze activiteiten. Hun wereld wordt door deze ontwikkeling nog kleiner.
Wij zien dit dagelijks terug in de praktijk. Steeds vaker doen scholen een aanvraag bij het Jeugdeducatiefonds, omdat dit nog de enige manier is om een schoolreis, kamp of excursie mogelijk te maken. Sinds de invoering van de wet groeit zowel het aantal als de omvang van deze aanvragen explosief. In mei dit jaar werden al meer dan 3.300 aanvragen gedaan voor in totaal 4,7 miljoen euro. In dezelfde periode vorig jaar ging het nog om 2.200 aanvragen voor ongeveer 2,9 miljoen euro.
Stop afhankelijkheid van ouderbijdragen
Wij roepen de politiek daarom dringend op extra te investeren in scholen met veel leerlingen uit gezinnen met geldzorgen, zodat schoolreisjes niet afhankelijk zijn van de financiële situatie van ouders.
‘Wij blijven scholen ondersteunen,’ aldus Mariëlle Arnoldus van het Jeugdeducatiefonds. ‘Maar als deze stijging doorzet, komt onvermijdelijk de vraag op tafel of wij de groeiende vraag nog kunnen blijven opvangen.’